شروع یادگیری موسیقی معمولاً با هیجان زیادی همراه است. ساز تازه است، اولین نت‌ها جذاب‌اند و هنرجو دوست دارد هر روز تمرین کند.
اما بعد از چند هفته یا چند ماه ممکن است شرایط تغییر کند.
بعضی روزها:
- خسته هستید
- وقت ندارید
- قطعه سخت شده است
- احساس می‌کنید پیشرفت نمی‌کنید
- یا اصلاً حوصله برداشتن ساز را ندارید
این اتفاق به معنی نداشتن استعداد یا علاقه نیست.
حفظ انگیزه برای تمرین موسیقی بیشتر از اینکه به هیجان دائمی وابسته باشد، به ساختن یک برنامه قابل‌ادامه مربوط است.
برای شروع کلاس موسیقی آماده‌اید؟
کلاس و مدرس مناسب را بشناسید و برای اطلاع از شهریه و زمان‌های موجود، درخواست تماس واحد آموزش مهراد را ثبت کنید.
۱چرا انگیزه همیشه ثابت نمی‌ماند؟
هیچ فردی هر روز با یک میزان انگیزه بیدار نمی‌شود.
عوامل زیادی می‌توانند روی میل به تمرین تأثیر بگذارند:
- کار
- دانشگاه
- مدرسه
- خستگی
- مشکلات روزمره
- دشوارشدن قطعات
- مقایسه با دیگران
به همین دلیل اگر تمام برنامه تمرین فقط به «حال خوب» وابسته باشد، استمرار دشوار می‌شود.
۲انگیزه یا عادت؛ کدام مهم‌تر است؟
انگیزه برای شروع بسیار مفید است، اما عادت برای ادامه مسیر اهمیت بیشتری دارد.
اگر تمرین به بخشی ثابت از برنامه روزانه تبدیل شود، دیگر هر بار لازم نیست منتظر انگیزه باشید.
مثلاً:
هر روز ساعت ۷ عصر، ۲۰ دقیقه تمرین.
بعد از مدتی ذهن شما این ساعت را با ساز مرتبط می‌کند.
۳هدف خود را مشخص کنید
یکی از مهم‌ترین دلایل کاهش انگیزه، نداشتن هدف روشن است.
به‌جای اینکه بگویید:
«می‌خواهم موسیقی را خوب یاد بگیرم.»
هدف دقیق‌تری انتخاب کنید.
مثلاً:
- تا یک ماه یک قطعه ساده را کامل اجرا کنم
- تعویض آکوردها را روان‌تر کنم
- سرعت یک تمرین را از ۶۰ به ۸۰ برسانم
- اولین اجرای هنرجویی را تجربه کنم
هدف مشخص باعث می‌شود پیشرفت قابل‌مشاهده شود.
۴هدفهای کوچک بهتر از هدفهای بزرگ هستند
هدف بزرگ:
«می‌خواهم نوازنده حرفه‌ای شوم.»
میتواند الهام‌بخش باشد، اما برای تمرین امروز راهنمای مشخصی نمی‌دهد.
هدف کوچک:
«امروز چهار میزان دشوار قطعه را آهسته تمرین می‌کنم.»
قابل‌اجراست.
مجموع همین هدفهای کوچک است که در بلندمدت نتیجه ایجاد می‌کند.
۵برنامه تمرین را بیش از حد سنگین نکنید
یکی از اشتباهات رایج این است که هنرجو در روزهای اول تصمیم می‌گیرد:
«هر روز دو ساعت تمرین می‌کنم.»
چند روز اول ممکن است موفق شود، اما بعد از یک هفته شلوغ برنامه از بین می‌رود.
برای بسیاری از مبتدیان، برنامه‌ای مثل:
- ۲۰ دقیقه
- ۳۰ دقیقه
در بیشتر روزهای هفته بسیار پایدارتر است.
۶قانون پنج دقیقه
اگر روزی واقعاً هیچ انگیزه‌ای ندارید، به خودتان بگویید:
فقط پنج دقیقه تمرین می‌کنم.
اغلب شروعکردن سختترین بخش است.
بعد از پنج دقیقه ممکن است بخواهید ادامه دهید.
اگر هم ادامه ندادید، حداقل ارتباط روزانه با ساز قطع نشده است.
۷ساز را در دسترس قرار دهید
اگر برای شروع تمرین مجبور باشید:
- ساز را از کمد بیرون بیاورید
- پایه را باز کنید
- چند وسیله جابه‌جا کنید
احتمال عقب‌انداختن بیشتر می‌شود.
در صورت امکان، ساز را در جای امن اما در دسترس قرار دهید.
کاهش موانع کوچک میتواند روی استمرار تأثیر زیادی داشته باشد.
۸زمان مشخص داشته باشید
به‌جای اینکه بگویید:
«هر وقت وقت شد تمرین می‌کنم.»
زمان مشخص تعیین کنید.
مثلاً:
- بعد از صبحانه
- بعد از بازگشت از کار
- قبل از شام
- ساعت مشخص شب
این کار تمرین را از یک تصمیم روزانه به یک عادت تبدیل می‌کند.
۹قطعات موردعلاقه خود را وارد برنامه کنید
تمرین فقط نباید شامل تمرین‌های تکنیکی خشک باشد.
اگر تمام زمان کلاس صرف قطعاتی شود که هیچ علاقه‌ای به آن‌ها ندارید، انگیزه ممکن است کاهش پیدا کند.
به استاد بگویید چه سبک و قطعاتی دوست دارید.
در صورت مناسب‌بودن سطح، میتوان بخشی از برنامه را به موسیقی موردعلاقه اختصاص داد.
۱۰تعادل بین تمرین و لذت
یک برنامه مناسب میتواند شامل دو بخش باشد:
بخش آموزشی
تکنیک، گام، نت‌خوانی و تمرین تعیین‌شده استاد.
بخش آزاد
اجرای قطعه یا موسیقی‌ای که دوست دارید.
این ترکیب باعث می‌شود تمرین فقط احساس تکلیف نداشته باشد.
۱۱پیشرفت خود را ضبط کنید
گاهی احساس می‌کنیم هیچ پیشرفتی نکرده‌ایم، چون هر روز خودمان را می‌شنویم.
یک روش مؤثر این است که:
- ماه اول
- ماه سوم
- ماه ششم
از اجرای خود فیلم یا صدا بگیرید.
وقتی اجراها را مقایسه می‌کنید، ممکن است پیشرفت‌هایی ببینید که روزانه متوجه آن‌ها نشده‌اید.
۱۲دفتر پیشرفت داشته باشید
می‌توانید در یک دفتر بنویسید:
- امروز چه چیزی تمرین کردم؟
- کدام قسمت بهتر شد؟
- چه چیزی هنوز سخت است؟
- سرعت مترونوم چقدر بود؟
ثبت این موارد باعث می‌شود مسیر قابل‌اندازه‌گیری باشد.
۱۳به جای ساعت، روی نتیجه تمرکز کنید
هدف تمرین این نیست که فقط بگویید:
«امروز ۴۰ دقیقه ساز زدم.»
سؤال بهتر این است:
«در این ۴۰ دقیقه چه چیزی بهتر شد؟»
ممکن است یک تمرین ۲۰ دقیقه‌ای متمرکز از یک ساعت اجرای پراکنده مفیدتر باشد.
۱۴قطعه را به بخش‌های کوچک تقسیم کنید
دیدن یک قطعه طولانی ممکن است ترسناک باشد.
آن را تقسیم کنید:
- چهار میزان
- یک جمله
- یک بخش کوتاه
وقتی هر قسمت کوچک کامل می‌شود، احساس پیشرفت ایجاد می‌شود.
۱۵سرعت را پایین بیاورید
یکی از دلایل ناامیدی، تلاش برای اجرای قطعه با سرعت بالا قبل از آماده‌شدن است.
اگر دائماً اشتباه کنید، ممکن است فکر کنید توانایی ندارید.
سرعت را کم کنید.
اجرای آهسته و تمیز معمولاً رضایت‌بخش‌تر و آموزشی‌تر است.
۱۶با مترونوم پیشرفت را اندازه بگیرید
فرض کنید یک تمرین را امروز در سرعت ۶۰ اجرا می‌کنید.
دو هفته بعد شاید بتوانید آن را در ۷۰ اجرا کنید.
این عدد یک نشانه ملموس از پیشرفت است.
پیشرفت قابل‌اندازه‌گیری میتواند انگیزه ایجاد کند.
۱۷خودتان را با دیگران مقایسه نکنید
دو هنرجو ممکن است:
- سن متفاوت
- زمان تمرین متفاوت
- تجربه قبلی متفاوت
- استاد متفاوت
داشته باشند.
پس مقایسه مستقیم معمولاً منصفانه نیست.
بهترین مقایسه:
اجرای امروز شما با اجرای چند ماه قبل خودتان است.
۱۸شبکه‌های اجتماعی را معیار قرار ندهید
آنچه در فضای مجازی می‌بینید معمولاً بهترین اجرای یک فرد است.
شما:
- تمرین‌های اشتباه
- شکست‌ها
- دفعات ضبط
- سال‌های تمرین
او را نمی‌بینید.
بنابراین ویدئوی حرفه‌ای دیگران نباید معیار ارزش‌گذاری تمرین روزانه شما باشد.
۱۹استراحت هم بخشی از مسیر است
اگر واقعاً خسته هستید، گاهی یک روز استراحت بهتر از تمرین بی‌تمرکز است.
مشکل زمانی ایجاد می‌شود که یک روز استراحت به چند هفته تبدیل شود.
پس استراحت داشته باشید، اما زمان بازگشت را نیز مشخص کنید.
۲۰اگر چند روز تمرین نکردیم چه کنیم؟
جبران افراطی نکنید.
لازم نیست بعد از چهار روز وقفه، سه ساعت تمرین کنید.
فقط دوباره با یک جلسه کوتاه شروع کنید.
مثلاً:
۲۰ دقیقه.
هدف بازگشت به ریتم قبلی است.
۲۱انگیزه در بزرگسالان شاغل
افراد شاغل معمولاً با مشکل کمبود وقت روبه‌رو هستند.
راه‌حل ممکن است این باشد:
- تمرین کوتاه‌تر
- ساعت ثابت
- کلاس آخر هفته
- کلاس با زمان‌بندی مناسب
برنامه‌ای که با زندگی واقعی هماهنگ باشد احتمال ادامه بیشتری دارد.
۲۲انگیزه کودکان
در کودکان باید مراقب باشیم تمرین به تجربه‌ای منفی تبدیل نشود.
والدین بهتر است:
- تشویق کنند
- محیط تمرین را آماده کنند
- پیشرفت را تحسین کنند
اما از:
- تهدید
- تنبیه
- مقایسه
پرهیز کنند.
۲۳انتخاب ساز مناسب
اگر بعد از مدت طولانی هیچ علاقه‌ای به صدای ساز ندارید، ممکن است مشکل از انتخاب ساز باشد.
قبل از رهاکردن کامل موسیقی، درباره امکان:
- تغییر سبک
- تغییر ساز
- تجربه رشته دیگر
با استاد صحبت کنید.
۲۴انتخاب استاد مناسب
رابطه هنرجو و استاد بر انگیزه تأثیر زیادی دارد.
استاد مناسب باید:
- پیشرفت را نشان دهد
- هدفهای منطقی بدهد
- تمرین قابل‌اجرا تعیین کند
- اشتباه را بدون تحقیر اصلاح کند
اگر فضای کلاس دائماً اضطراب‌آور است، این موضوع باید بررسی شود.
۲۵اجرای هنرجویی
داشتن یک هدف اجرایی میتواند انگیزه ایجاد کند.
مثلاً بدانید دو ماه دیگر قرار است یک قطعه را در جمع کوچک اجرا کنید.
این هدف باعث می‌شود تمرین معنا و زمان‌بندی مشخص‌تری پیدا کند.
۲۶گروه‌نوازی
اگر تمرین انفرادی خسته‌کننده شده، گروه‌نوازی میتواند تجربه متفاوتی ایجاد کند.
در گروه:
- با دیگران تعامل دارید
- هدف مشترک دارید
- اجرای موسیقی اجتماعی‌تر می‌شود
برای بعضی هنرجویان، این تغییر انگیزه زیادی ایجاد می‌کند.
۲۷موسیقی موردعلاقه خود را بیشتر گوش دهید
گوش‌دادن به نوازندگان خوب میتواند الهام‌بخش باشد.
قطعاتی را انتخاب کنید که یادآوری کنند چرا اصلاً موسیقی را شروع کرده‌اید.
هدف مقایسه نیست؛ هدف حفظ ارتباط با علاقه اصلی است.
۲۸از استاد بخواهید مسیر را توضیح دهد
گاهی کاهش انگیزه به این دلیل است که نمی‌دانیم چرا یک تمرین را انجام می‌دهیم.
از استاد بپرسید:
«این تمرین قرار است چه مهارتی را بهتر کند؟»
وقتی دلیل تمرین را بدانید، انجام آن منطقی‌تر به نظر می‌رسد.
۲۹سیستم پاداش کوچک
بعد از رسیدن به یک هدف می‌توانید برای خودتان پاداش ساده‌ای در نظر بگیرید.
مثلاً بعد از کامل‌شدن یک قطعه:
- ضبط حرفه‌ای‌تر
- خرید یک کتاب موسیقی
- اجرای آن برای دوستان
هدف این است که نقاط عطف مسیر دیده شوند.
۳۰یک روز بد را به یک ماه بد تبدیل نکنید
همه نوازندگان روزهایی دارند که تمرین خوب پیش نمی‌رود.
ممکن است:
- دست‌ها هماهنگ نباشند
- ریتم خراب شود
- قطعه سخت به نظر برسد
یک روز ضعیف به معنی پسرفت کلی نیست.
۳۱انگیزه در آموزشگاه مهراد
هنرجویان آموزشگاه مهراد می‌توانند در صورت کاهش انگیزه درباره:
- حجم تمرین
- انتخاب قطعه
- هدف آموزشی
- برنامه کلاس
با استاد خود صحبت کنند.
گاهی تغییر کوچکی در برنامه تمرین یا انتخاب یک هدف تازه میتواند مسیر را دوباره جذاب کند.
برای اطلاع از دوره‌ها، کلاس‌های تکمیلی و برنامه‌های آموزشی می‌توانید از طریق صفحه تماس یا فرم مشاوره آموزشگاه مهراد اقدام کنید.
۳۲جمع‌بندی
برای حفظ انگیزه تمرین موسیقی لازم نیست هر روز احساس هیجان زیادی داشته باشید.
آنچه بیشتر اهمیت دارد:
- هدف کوچک و روشن
- تمرین کوتاه اما منظم
- قطعات مناسب
- مشاهده پیشرفت
- برنامه واقع‌بینانه
- استاد مناسب
است.
انگیزه گاهی زیاد و گاهی کم می‌شود؛ اما اگر عادت تمرین شکل بگیرد، می‌توانید حتی در روزهایی که انگیزه کمتری دارید مسیر را ادامه دهید.
