MIDI چیست و چه کاربردی در آهنگسازی دارد؟

اگر با نرم‌افزارهای آهنگسازی مثل:

• FL Studio
• Cubase
• Ableton Live
• Logic

کار کرده باشید، حتماً با واژه MIDI روبه‌رو شده‌اید.

بسیاری از هنرجویان در شروع تصور می‌کنند MIDI یک فایل صوتی شبیه WAV یا MP3 است.

اما این تصور درست نیست.

MIDI خودش صدا نیست.

MIDI مجموعه‌ای از اطلاعات است که به یک ساز یا نرم‌افزار می‌گوید:

• چه نتی
• چه زمانی
• با چه شدتی
• و برای چه مدتی

اجرا شود.

در این مقاله بررسی می‌کنیم MIDI چیست و چه کاربردی در آهنگسازی دارد.

۱MIDI مخفف چیست؟

MIDI مخفف:

Musical Instrument Digital Interface

است.

این استاندارد برای ارتباط بین:

• سازهای الکترونیکی
• کامپیوتر
• نرم‌افزار موسیقی
• کنترلرها

استفاده می‌شود.

۲MIDI صدا نیست؛ پس چیست؟

فرض کنید یک پیانیست روی MIDI Keyboard نت دو را می‌زند.

MIDI می‌تواند اطلاعاتی مثل:

• Note C
• Velocity 90
• Start Time
• Duration

را به نرم‌افزار بفرستد.

بعد نرم‌افزار این اطلاعات را به یک ساز مجازی می‌دهد.

آن ساز مجازی صدا تولید می‌کند.

۳یک مثال ساده

فرض کنید یک ملودی MIDI ساخته‌اید.

اگر صدای Piano انتخاب شده باشد، ملودی با پیانو شنیده می‌شود.

حالا بدون تغییر نت‌ها، ساز را به:

• Violin
• Synth
• Guitar
• Bell

تغییر دهید.

همان MIDI با صدای کاملاً متفاوت پخش می‌شود.

این یکی از مهم‌ترین مزایای MIDI است.

۴تفاوت MIDI و Audio

MIDI

اطلاعات موسیقایی است.

Audio

صدای واقعی ضبط‌شده است.

مثلاً اگر گیتار واقعی را با میکروفن ضبط کنید، Audio دارید.

اگر نت‌های گیتار را در Piano Roll بنویسید و به یک Virtual Instrument بدهید، MIDI دارید.

۵چرا MIDI برای آهنگسازی مهم است؟

چون انعطاف بسیار زیادی ایجاد می‌کند.

بعد از نوشتن یک ملودی می‌توانید:

• نت را تغییر دهید
• سرعت را اصلاح کنید
• ساز را عوض کنید
• ریتم را جابه‌جا کنید
• Velocity را تغییر دهید

بدون اینکه دوباره اجرای کامل انجام شود.

۶کاربرد MIDI در ساخت ملودی

آهنگساز می‌تواند در Piano Roll نت‌ها را وارد کند.

مثلاً یک ملودی ۸ میزانی بسازد.

بعد اگر یک نت مناسب نبود، فقط همان نت را:

• بالا
• پایین
• کوتاه
• بلند

کند.

این ویرایش در MIDI بسیار ساده است.

۷MIDI و آکورد

برای ساخت آکورد هم بسیار کاربردی است.

می‌توانید سه یا چهار نت را هم‌زمان قرار دهید و آکورد بسازید.

سپس:

• Voicing
• Inversion
• Rhythm

را تغییر دهید.

۸MIDI و Bass

Bass Line را نیز می‌توان با MIDI ساخت.

مثلاً:

• Bass Synth
• Electric Bass Virtual
• 808

می‌تواند با نت‌های MIDI اجرا شود.

۹MIDI و Drum

Drumها هم می‌توانند با MIDI کنترل شوند.

مثلاً هر نت MIDI ممکن است یک صدای متفاوت Trigger کند:

• Kick
• Snare
• Hi-Hat
• Tom

این روش در بیت‌سازی بسیار رایج است.

۱۰MIDI Keyboard چیست؟

MIDI Keyboard وسیله‌ای شبیه کیبورد پیانو است که اطلاعات MIDI ارسال می‌کند.

خود این دستگاه ممکن است اصلاً صدای داخلی نداشته باشد.

وقتی کلید را فشار می‌دهید، اطلاعات به DAW می‌رود و ساز مجازی صدا تولید می‌کند.

۱۱آیا MIDI Keyboard ضروری است؟

خیر.

می‌توانید تمام نت‌ها را با:

• Mouse
• Piano Roll

وارد کنید.

اما MIDI Keyboard برای:

• پیدا کردن Melody
• Chord
• اجرای طبیعی
• Experiment

بسیار مفید است.

۱۲MIDI Controller چیست؟

MIDI Controller فقط کیبورد نیست.

ممکن است شامل:

• Pad
• Knob
• Fader
• Button

باشد.

این کنترل‌ها می‌توانند پارامترهای مختلف نرم‌افزار را کنترل کنند.

۱۳Drum Pad

Padها برای:

• Finger Drumming
• Trigger Sample
• Beat Making

بسیار محبوب‌اند.

مثلاً هر Pad می‌تواند یک:

• Kick
• Snare
• Hi-Hat

را اجرا کند.

۱۴Velocity چیست؟

Velocity شدت اجرای نت است.

اگر یک کلید را آرام بزنید ممکن است Velocity کمتر ارسال شود.

اگر محکم‌تر بزنید، Velocity بیشتر باشد.

ساز مجازی می‌تواند براساس Velocity:

• بلندتر
• نرم‌تر
• یا حتی با Timbre متفاوت

پاسخ دهد.

۱۵آیا Velocity همان Volume است؟

نه دقیقاً.

در بعضی سازها روی بلندی اثر دارد، اما ممکن است هم‌زمان روی:

• Attack
• Tone
• Sample Layer

نیز تأثیر بگذارد.

۱۶Note Length

MIDI مدت نگه‌داشتن نت را نیز ثبت می‌کند.

مثلاً یک نت می‌تواند:

• کوتاه
• بلند
• Staccato
• Legato

باشد.

البته نتیجه نهایی به ساز مجازی هم بستگی دارد.

۱۷Note On و Note Off

وقتی کلید را فشار می‌دهید:

Note On

ارسال می‌شود.

وقتی رها می‌کنید:

Note Off

ارسال می‌شود.

این اطلاعات به نرم‌افزار می‌گویند نت چه زمانی شروع و تمام شود.

۱۸MIDI Channel چیست؟

MIDI Channel برای تفکیک جریان‌های MIDI استفاده می‌شود.

در سیستم MIDI چند Channel وجود دارد و می‌توان اطلاعات مختلف را روی Channelهای جدا فرستاد.

در DAWهای امروزی بسیاری از این مدیریت‌ها ساده‌تر شده‌اند.

۱۹Control Change یا CC

MIDI CC برای کنترل پارامترهای مختلف استفاده می‌شود.

مثلاً:

• Modulation
• Expression
• Volume
• Sustain

می‌توانند از طریق CC کنترل شوند.

۲۰Mod Wheel

چرخ Modulation روی MIDI Keyboard می‌تواند اطلاعات MIDI ارسال کند.

در سازهای مجازی برای:

• Vibrato
• Dynamics
• Filter

قابل‌استفاده است.

۲۱Pitch Bend

Pitch Bend برای تغییر پیوسته Pitch استفاده می‌شود.

مثلاً می‌توانید نت را کمی بالا یا پایین خم کنید.

در:

• Synth
• Guitar-style Sound
• Lead

کاربرد زیادی دارد.

۲۲Sustain Pedal

Pedal Sustain هم می‌تواند پیام MIDI ارسال کند.

در ساز پیانو مجازی، عملکرد آن شبیه Pedal پیانو واقعی است.

۲۳MIDI و Piano Roll

Piano Roll یکی از اصلی‌ترین محیط‌ها برای کار با MIDI است.

در آن می‌توانید:

• نت رسم کنید
• نت حذف کنید
• زمان را تغییر دهید
• Velocity را تنظیم کنید
• Quantize کنید

۲۴Quantize چیست؟

Quantize کمک می‌کند نت‌ها به شبکه زمانی نزدیک شوند.

مثلاً اگر نوازنده کمی زودتر یا دیرتر اجرا کرده باشد، Quantize می‌تواند ریتم را منظم‌تر کند.

اما استفاده بیش از حد ممکن است اجرا را مصنوعی کند.

۲۵Humanize چیست؟

Humanize برعکسِ Quantize بیش از حد است.

می‌توان کمی:

• Timing
• Velocity

را طبیعی‌تر کرد تا اجرا کاملاً ماشینی نباشد.

۲۶MIDI و آهنگسازی ارکسترال

در آهنگسازی ارکسترال، MIDI بسیار مهم است.

می‌توان سازهایی مثل:

• Violin
• Cello
• Flute
• Horn
• Percussion

را با Libraryهای مجازی کنترل کرد.

۲۷Expression در سازهای ارکسترال

فقط نوشتن نت کافی نیست.

برای اجرای طبیعی‌تر باید مواردی مثل:

• Dynamics
• Expression
• Articulation

کنترل شوند.

MIDI CCها در اینجا نقش مهمی دارند.

۲۸Articulation چیست؟

Articulation نوع اجرای نت است.

مثلاً:

• Legato
• Staccato
• Pizzicato

در سازهای مجازی می‌توان با:

• Keyswitch
• MIDI CC

بین آن‌ها جابه‌جا شد.

۲۹MIDI و بیت‌سازی

در بیت‌سازی، MIDI برای:

• Drum
• Bass
• 808
• Melody
• Chord

استفاده می‌شود.

بخش بزرگی از Beat Making دیجیتال روی MIDI بنا شده است.

۳۰MIDI و تنظیم پاپ

در تنظیم پاپ نیز سازهای مختلفی می‌توانند MIDI باشند.

مثلاً:

• Piano
• Strings
• Synth
• Bass
• Pad

در کنار وکال Audio قرار بگیرند.

۳۱آیا MIDI کیفیت صدا دارد؟

خود MIDI کیفیت صوتی ندارد چون صدا نیست.

کیفیت خروجی به:

• Virtual Instrument
• Sample Library
• تنظیمات
• اجرای MIDI

بستگی دارد.

۳۲فایل MIDI چیست؟

فایل MIDI می‌تواند اطلاعات نت و اجرای موسیقایی را ذخیره کند.

این فایل معمولاً حجم بسیار کمی دارد چون Audio در آن ذخیره نشده است.

۳۳چرا فایل MIDI کوچک است؟

چون به‌جای Waveform فقط اطلاعاتی مثل:

• Note
• Time
• Velocity

ذخیره می‌شود.

۳۴مزیت فایل MIDI

می‌توانید فایل MIDI را روی سازهای مختلف امتحان کنید.

مثلاً یک ملودی:

• Piano
• Strings
• Synth

شود.

۳۵محدودیت MIDI

اگر پروژه MIDI شما به یک پلاگین خاص وابسته باشد و سیستم دیگر آن پلاگین را نداشته باشد، صدای نهایی ممکن است متفاوت شود.

به همین دلیل در انتقال پروژه گاهی:

• Audio Stem

هم خروجی گرفته می‌شود.

۳۶MIDI و Audio را چه زمانی تبدیل کنیم؟

در مراحل مختلف می‌توانید MIDI را به Audio Render یا Freeze کنید.

دلایل:

• کاهش فشار CPU
• ثابت‌کردن صدا
• انتقال پروژه

اما تا وقتی MIDI است، ویرایش نت‌ها راحت‌تر است.

۳۷MIDI Editing

یکی از بزرگ‌ترین مزایای MIDI این است که بعد از ضبط می‌توانید:

• نت اشتباه را اصلاح کنید
• Timing را تغییر دهید
• Velocity را تنظیم کنید
• Note Length را اصلاح کنید

بدون اجرای دوباره کامل قطعه.

۳۸آیا این یعنی نوازندگی مهم نیست؟

خیر.

اجرای خوب MIDI می‌تواند حس طبیعی بیشتری ایجاد کند.

MIDI Editing ابزار اصلاح است، نه جایگزین کامل Musicality.

۳۹MIDI Recording

اگر MIDI Keyboard داشته باشید، می‌توانید اجرا را مستقیم ضبط کنید.

DAW اطلاعات اجرا را ثبت می‌کند و بعد می‌توانید ویرایش کنید.

۴۰Step Recording

در بعضی DAWها می‌توانید نت‌ها را مرحله‌ای وارد کنید.

این روش برای کسی که اجرای زنده سریع ندارد هم مفید است.

۴۱MIDI و Tempo

MIDI به Timeline پروژه وابسته است.

اگر Tempo پروژه را تغییر دهید، MIDI معمولاً با Tempo جدید هماهنگ می‌شود.

این یکی از تفاوت‌های مهم با Audio معمولی است.

۴۲MIDI و Transpose

می‌توانید کل MIDI را چند نیم‌پرده بالا یا پایین ببرید.

این کار برای:

• تغییر Key
• هماهنگی با خواننده

بسیار کاربردی است.

۴۳Transpose و وکال

فرض کنید آهنگ برای خواننده کمی بالا باشد.

می‌توانید MIDI سازها را به Key پایین‌تر منتقل کنید.

اگر بخش‌های Audio هم وجود دارند باید آن‌ها جداگانه بررسی شوند.

۴۴MIDI و Chord Progression

توالی آکورد را می‌توان به‌راحتی با MIDI نوشت.

سپس:

• Key
• Voicing
• Rhythm

را تغییر داد.

برای آهنگسازی، این انعطاف فوق‌العاده است.

۴۵MIDI و Experiment

یکی از بهترین کاربردها امکان آزمایش سریع است.

مثلاً یک ملودی را روی:

• Piano
• Bell
• String
• Synth Lead

امتحان کنید.

در چند ثانیه می‌توانید فضای کاملاً متفاوتی بشنوید.

۴۶MIDI و پلاگین

Virtual Instrumentها از MIDI برای دریافت فرمان استفاده می‌کنند.

مثلاً:

• Synth
• Piano Library
• Drum Plugin

بدون MIDI نمی‌دانند چه نتی را اجرا کنند.

۴۷VST و MIDI چه تفاوتی دارند؟

VST می‌تواند ساز یا افکت باشد.

MIDI اطلاعات کنترل است.

مثلاً MIDI می‌گوید:

«نت دو را اجرا کن.»

VST Instrument صدای آن را تولید می‌کند.

۴۸MIDI در FL Studio

در FL Studio، Piano Roll یکی از محیط‌های اصلی MIDI است.

می‌توانید:

• Melody
• Bass
• Chord
• Drum

را بنویسید.

۴۹MIDI در Cubase

در Cubase، MIDI Track و Key Editor برای کار با MIDI استفاده می‌شوند.

Cubase ابزارهای گسترده‌ای برای ویرایش MIDI دارد.

۵۰آیا برای MIDI باید تئوری موسیقی بلد باشیم؟

برای کار فنی نه.

اما برای اینکه MIDI شما واقعاً موسیقایی باشد، شناخت:

• نت
• گام
• آکورد
• ریتم

بسیار کمک می‌کند.

۵۱اشتباه رایج اول: همه نت‌ها با Velocity برابر

این کار باعث می‌شود اجرا مصنوعی شود.

کمی تفاوت منطقی می‌تواند طبیعی‌تر باشد.

۵۲اشتباه دوم: Quantize صددرصدی همه‌چیز

در بعضی سبک‌ها این کار مناسب است، اما در بعضی اجراها Groove را از بین می‌برد.

۵۳اشتباه سوم: طول نت‌های نامناسب

اگر Note Lengthها بیش از حد بلند باشند، صداها ممکن است روی هم بیفتند.

اگر خیلی کوتاه باشند، جمله خشک می‌شود.

۵۴اشتباه چهارم: ساز نامناسب

یک MIDI خوب با Virtual Instrument ضعیف یا نامناسب ممکن است نتیجه خوبی ندهد.

Sound Selection اهمیت زیادی دارد.

۵۵اشتباه پنجم: فقط رسم نت با موس بدون گوش‌دادن

Piano Roll ابزار است.

باید دائماً گوش دهید و ببینید موسیقی چطور شنیده می‌شود.

۵۶تمرین اول MIDI

یک Piano مجازی باز کنید.

چهار میزان Melody ساده بسازید.

بعد همان MIDI را روی:

• Strings
• Bell
• Synth

امتحان کنید.

تفاوت را بشنوید.

۵۷تمرین دوم

یک Chord Progression چهار آکوردی بسازید.

بعد Inversion آکوردها را تغییر دهید و ببینید حرکت چقدر روان‌تر می‌شود.

۵۸تمرین سوم

یک Drum Pattern بسازید و Velocity بعضی Hi-Hatها را تغییر دهید.

مقایسه کنید:

• همه یکسان
• Velocity متغیر

چه تفاوتی دارند.

۵۹تمرین چهارم

یک Melody با MIDI Keyboard ضبط کنید.

نسخه اول را بدون Quantize گوش دهید.

بعد نسخه Quantize شده را مقایسه کنید.

۶۰تمرین پنجم

Melody را یک Octave بالا ببرید.

بعد Instrument را تغییر دهید.

این تمرین نشان می‌دهد MIDI چقدر انعطاف دارد.

۶۱آیا MIDI برای آهنگسازی ضروری است؟

اگر آهنگسازی کاملاً آکوستیک انجام می‌دهید، الزام نیست.

اما در تولید موسیقی دیجیتال و DAW، MIDI یکی از مهم‌ترین ابزارهاست.

۶۲MIDI و آموزش آهنگسازی

هنرجویی که MIDI را خوب بفهمد، راحت‌تر می‌تواند:

• Idea
• Melody
• Chord
• Arrangement

را در DAW توسعه دهد.

۶۳MIDI در آموزشگاه مهراد

هنرجویانی که به دنبال آموزش آهنگسازی و تنظیم موسیقی در تهران هستند، با شناخت MIDI می‌توانند کنترل بسیار بیشتری روی پروژه‌های دیجیتال خود داشته باشند.

در آموزشگاه مهراد، MIDI می‌تواند در کنار:

• FL Studio
• Cubase
• Piano Roll
• تئوری موسیقی
• آهنگسازی

به‌صورت عملی آموزش داده شود تا هنرجو فقط تعریف MIDI را نداند، بلکه بتواند آن را در پروژه واقعی استفاده کند.

۶۴جمع‌بندی

MIDI صدا نیست.

MIDI مجموعه‌ای از اطلاعات درباره:

• نت
• زمان
• طول
• شدت
• کنترل اجرا

است.

بزرگ‌ترین مزیت آن انعطاف است.

با MIDI می‌توانید:

• ساز را عوض کنید
• نت‌ها را اصلاح کنید
• Tempo را تغییر دهید
• Transpose کنید
• Velocity را ویرایش کنید
• ساختار موسیقی را سریع‌تر توسعه دهید

برای آهنگسازی و تنظیم دیجیتال، یادگیری MIDI یکی از بنیادی‌ترین مهارت‌هاست.